“Wie heeft mijn kaas gepikt” (Spencer Johnson & Kenneth Blanchard) is een leuk boekje dat ik van een manager bij Telenet kreeg en graag hoogstpersoonlijk zou willen kado doen aan onze vakbondsleiders die met een verontwaardigde pruillip hun hakken in het zand zetten, de Europese context negerend waarin we ons nu eenmaal in bevinden. Of we dat nu leuk vinden of niet. Het is nu eenmaal zo.

“Kaas” is hierin een metafoor voor wat we nastreven en waar we menen recht op te hebben.  Ofwel klamp je je in pure pathos vast aan wat er niet (meer) is, ofwel bedenk je een plan, kom je oplossingsgericht tot actie en maak je het er beste van.

In “Wie heeft mijn Kaas gepikt” kunnen de muisjes Snel en Snuffel beter omgaan met verandering dan de mensjes Peins en Pieker.  

Terwijl ik dit schrijf zie ik Ramenas, onze nieuwe ram gemoedelijk liggen tussen onze geiten.  In zijn vorige kudde had hij wel 4 meisjesschapen.  Nu heeft hij er maar 1.  Op de koop toe is ze “playing hard to get”.  Is hij aan het treuren? Uit hij zich in luid protest?

Nope, hij maakt het er beste van. Onvermoeibaar herhaalt hij poging na poging om Blackberry (ons trots meisjesschaap) te verleiden. Het zal hem wel lukken.  Zo rond november schat ik.  En ondertussen wordt hij, voor het eerst in zijn leven, beste maatjes met de geitebokken.

1. Tenen

Serieus. Trek je kousen uit en kijk ernaar. Zeg nu zelf, bestaat er iets gekkers dan dat? En als je ze beweegt, ga je toch wel uit je dak zeker!?
Met grote ogen vol verwondering kijk ik naar tenen. Mijn tenen, en ja, ook andermans tenen. Binnenkort wordt het weer sandalenweer. Ik kan het niet laten. Ook al voelt het (te) intiem. Ik beken, ik ben een gluurder. Een binnensmonds grinnikende tenengluurder.

2. Slapen

Elke avond overvalt het me weer. Mijn man kent het liedje ondertussen al wel. “Raar hé” zeg ik dan. Hij reageert er nog amper op.  Ik wen maar niet aan het idee.  Op een bepaald moment beslist mens én dier (en dat over héél de wereld, niet tegelijkertijd weliswaar) : “ik ga slapen”.
Om dan te gaan liggen. Plat. Daarrond is zelfs een industrie gebouwd. Met “slaapDNA” en al. En boxsprings. En traagschuim. Wtf!  In de stal van onze dieren hangt een infraroodcamera. Dan kan ik kijken hoe ze samen gaan liggen. Want dat is het, “gaan slapen”  =  ”je gaat liggen en je wacht.”  Soms geraak ik, al liggend en wachtend, zo verwonderd dat ik … ja inderdaad… niet kan slapen.

3. Appels

In de tuin van waar ik opgroeide (de pelsenwinkel in de Ten Eeckovenlei in Deurne) stond een appelboom. Nu ja, het was meer een appelstruik. Maar de appels die daaraan groeiden waren enorm. Werkelijk waar. En het vruchtvlees was vast en het sap wit. Niet waterig zoals de meeste appels nu. Uren kon ik naar zo’n appel kijken. En dat groeit daar zomaar aan! Maar ook de appels van nu zijn geweldig ; zoveel verschillende kleuren in elkaar overvloeiend – zelfs roze. Dat staat toch zo op het pakje.  (Maar die appels zijn niet echt roze hoor).  Tsssss….Diep respect voor een appelboom. Werkelijk waar.
Een prei, nog zoiets. Als je die in stukjes snijdt… al eens gezien wat een pracht dat is, die schakeringen tussen groen en wit. Ode aan de prei!
(om maar te zwijgen over een rode paprika, manmanman…of een kiwi, komaan zeg!)

Wat is jouw Top 3 van verwondering?

Of ben je zo afgestompt dat je enkel nog verwonderd kan zijn over een vermeend onechtelijk kind van Hans Otten, de atomic force microscope, de nieuwe outfit van Lady Gaga, the Snowplow, een spelfout in De Standaard of de prijs van het Pronokaldieet?

(Laat het mij weten via Facebook of Twitter: meredith@triangis of gewoon live als ik je eens tegen het lijf loop, ik beloof dat ik niet zal gluren)

De psycho-analyse en andere gesprektherapeutische strekkingen beweerden jarenlang dat enkel door te praten je “geheeld” kan worden.

Erik De Soir, door de alumni Psychologie van de universiteit van Gent uitgeroepen tot psycholoog van het jaar, verwoordt het (in een interview met Psychologies, mei 2012) zo: “Een van de grootste misvattingen over mijn vakgebied, is dat je snel over trauma’s moet praten.” Het is complexer dan dat.

In onze trainingen merken we dat wanneer er conflicten zijn de meer extraverte personen willen ”ventileren”.  Voor meer introverte mensen geldt dit echter niet.  En ook al zullen de meeste mensen mij beschrijven als extravert, toen ik lang geleden in therapie was merkte ik dat “erover praten”, negatieve emoties alleen maar verankerden. Misschien even een gevoel van opluchting maar écht helpen, niet echt.  Ik bleef ronddraaien in dezelfde denkpatronen.

En zo verwacht de Westerse vrouw dat haar man “praat over zijn gevoelens”.  Want ja, dat moet.  Dat weet toch iedereen. Is dat zo “vanzelf-sprekend” ?

Misschien zijn we allen anders.  En misschien is het goed om niet van anderen te verwachten wat voor jou geldt.  De bijbelse spreuk (uit de Lutherbijbel van 1545) : “wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook de ander niet”,  klinkt mooi en is waar als het gaat om diefstal, moord en ander onaardigs.   Maar als het gaat over “hoe je met elkaar in interactie gaat”,  zeg ik liever: “behandel anderen niet zoals je zelf wil behandeld worden”.

Vraag je eerder af (of vraag het op de man af): “Hoe zit jij in elkaar?”

Populaire communicatiemodellen zoals MBTI, Insights, … zijn een prima “oordeelloos” opstapje.

Gaat het niet om openheid om te aanvaarden dat de ander niet is zoals jij?

Ongepaste wrijfjes, indecent proposals of vrijpostige manoeuvers?  Totaal niet. Geen sappige verhalen of schokkende onthullingen. Ik trek hier geen conclusies uit, ik schep graag meteen duidelijkheid indien u deze blog leest in de hoop op een saillante roddel over een BV.

Hoe gaan we om met onze ruimte en die van een ander, hoe gaan we om met macht…. ik hou van pertinente vragen.

Zonder dat de media  ”rechtertje”  gaat spelen (en zich aldus bezondigt aan grensoverschrijdend gedrag),   is het toch goed dat zulke “pardon-my-french” -vetzakkerijen van ongewenste handen die tussen benen schuiven – aan de oppervlakte komen, in plaats van ze met de mantel der laf-/luiheid toe te dekken.

Het is evenwel complex.  Gepast gedrag, grenzen, het is per definitie subjectief.  Wat voor de één “flatterende aandacht” is, kan voor de ander absoluut niet door de beugel. Mannen vragen dan: “Tja, en wat mag dan nog en wat mag niet, ik weet het niet meer.”

Ik heb goed nieuws : omgaan met grenzen, je kan dat leren!

En nog meer goed nieuws: Ik stel een verhoogde vraag vast naar coaching en training op dit vlak. Bedrijven als Danone, Puratos & Base vragen aan Triangis naar trainingen in persoonlijke ontwikkeling met modules over grensbewaking & assertiviteit.  Deelnemers leren voelen wanneer hun persoonlijke grens (fysisch of psychologisch) wordt overschreden en hoe ze daar gepast mee kunnen omgaan. 

Werknemers die te vaak hun grenzen laten overschrijden leren “nee” te zeggen. Grensoverschrijders leren de impact van hun gedrag observeren en voelen.  Het is ontstellend om te zien hoe weinig bewust velen zijn van hun grenzen.

In de jaren ’90 werden bedrijfsleiders zich bewust van de nood aan preventie ifv arbeidsongevallen. Ik stuitte toen op veel weerstand: “het kost tijd, het kost geld, waarom is dat nu nodig, dat werkt allemaal niet.”.  De indirekte kosten gaven echter de doorslag en een mentaliteitswijziging vond plaats; Nu veiligheid inmiddels bij nagenoeg alle productie- en warehouseomgevingen de gewoonste zaak is, kunnen we een stap verder zetten.  Van fysische bescherming naar psychologische bescherming. Via het ontwikkelen van “interactie”-competenties. 

Want omgaan met grenzen, dat is te leren.

Ik weet wel zeker dat dit te maken heeft met het verstrijken vd jaren: op mijn rapport in de basisschool stond reeds regelmatig: “babbelt teveel”.

Yep, het gesproken woord waar ik me aan erger betreft in de eerste plaats het mijne.  Dat is het spijtige aan extraverte persoonlijkheden; om ervaringen te kunnen verwerken… praten ze. Veel en vaak, en vaak over zichzelf. Om misselijk van te worden.

Carl Gustav Jung merkte dat mensen in het 2de deel van hun leven een aantal nieuwe kanten van zichzelf ontwikkelen.  Introverten leren om zich uit te spreken, extraverten leren te zwijgen.  Gevoelsmensen voegen het rationele toe. De meer rationeel ingestelden leren belang te hechten aan gevoel.

Hij ging zelfs een stapje verder: “Als volwassenen hun “tegenpoolzijden” zelf niet ontwikkelen, dan doet het leven dat wel met hen.” *

De laatste tijd vragen mensen me regelmatig: “wat is er, je bent zo stil” (Zo van: “ben je ziek?” )  Zwijgen gaat me echter goed af de laatste tijd.  Dus nee, ik ben niet ziek dank u.  Ik kijk en adem en luister. Vaak is dat meer dan genoeg.

Is dit nu later? 

Ik begin meer en meer plezier te scheppen in de observatie.  Regelmatig geef ik mezelf de uitdaging: ”

Als je iets zegt moet het beantwoorden aan 3 criteria:

1) Is het waar?

2) Is het nuttig?

3) Is het positief?

Drie x ja = spreek.   Anders zwijgen.

Oh ja, bij deze excuseer ik me uitdrukkelijk voor al die jaren getater en gezwets. En bij voorbaat als ik in mijn oud patroon verval.

*  Uit “De psychologie van C.G.Jung”, Jolande Jacobi, Lemniscaat):                               De structuur van de tegenstellingen

Het probleem van de tegenstellingen is voor Jung een aan de menselijke natuur inherente wet. ” De psyche is een systeem met zelfregulering. Er is geen evenwicht en zelfregulering zonder tegenstelling.  Heraclitus heeft de wonderbaarlijkste psychologische wet ontdekt die er bestaat, namelijk de regulerende functie van de tegenstellingen Hij noemde dit de enantiodromia, waaronder hij verstond dat alles eens in zijn tegendeel omslaat. (…) De noodzaak doet zich voor dat wij de waarde van het tegendeel van onze vroegere idealen inzien, de dwaling in onze tot dusver geldende overtuigingen bespeuren.  Maar het is natuurlijk een fundamentele dwaling te menen dat, wanneer wij de onwaarde van een waarde of de onwaarheid van een waarheid inzien, de waarde dan zou zijn opgeheven. Zij zijn slechts relatief geworden.” Daarna kan balans ontstaan.” Hoe meer we volwassen worden, hoe meer we gaan streven naar “niet een omzetting in het tegendeel, maar een handhaven van de vroegere waarden samen met een erkenning van het tegendeel.”

Hij startte zijn carrière zoals zovele hedendaagse bedrijfsleiders: Na universitaire studies nog een MBA van 2 jaar afwerken op Harvard (bij ons zou dat dan bvb Vlerick zijn). En dan aan de slag als manager / leidinggevende, … een bliksemcarrière uitbouwen.  Gewapend met tonnen ambitie,  gedegen kennis en 300% inzet was hij vastbesloten iets te maken van zijn leven.  Temidden van de rat race, gedreven door mails, telefoons, temidden van vergaderingen en honderden stemmen van buitenaf steeds hogerop klimmen, belangrijker worden.  Zelf zegt hij over die periode: “Ik was uiterst succesvol. Maar tegelijkertijd ook uiterst rusteloos. Ik vond het op een bepaald moment genoeg geweest. Ik stond voortdurend onder stress. Ik stelde mezelf de vraag:“Kan een leider ook  vanuit mentale rust functioneren?”   Op Harvard beweerde men van niet,  daar leerden we in de eerste plaats onszelf onder druk te zetten om nog beter te presteren. (…)  Ik weet nu dat het wel kan, leiding geven vanuit mentale rust. Nu ik die weg gevonden heb, ben ik zelfs een betere leider, dan ik toen was.  En ik ben nog steeds succesvol. Het vergt een aantal keuzes.  Het vergt zelfbewustzijn.

Parikh gaat nog een stap verder: “Weet je, we zitten helemaal niet in een economische crisis.  We zitten in een zelfbewustzijnscrisis. We moeten naar een nieuwe vorm van leidinggeven.  Ik noem het “leidinggeven vanuit ontkoppelde betrokkenheid.”

Als hij uitlegt wat hij daarmee bedoelt, herken ik wat wij in onze  Triangis-leiderschapstrainingen met paarden omschrijven als :  Leadership From Within.

of ook wat wij noemen:  de Kalme Kracht (“la force tranquille”, the calm force”)

Jeroen Smit, een Nederlandse journalist, maakte een schitterende serie over de essentie van leiderschap in de 21ste eeuw.  Aanrader!  Je kan de serie herbekijken via http://www.hebikietsgemist.nl/aflevering/46407/nederland-2/leiders-gezocht/leiders-in-balans.html.   In het sluitstuk (zie link) komt hij tot de conclusie: “Het leiderschap van vorige eeuw voldoet niet meer.  We staan voor een nieuwe vorm van leiderschap. Niet meer gedreven vanuit geldgewin-op-korte-termijn, maar gericht op de lange termijn en gedreven door ethiek en waarden.”

In deze aflevering laat hij een aantal bekende leiders aan het woord, waaronder Dr. Parikh zelf, en ook Jeroen Van der Veer (CEO Shell), Peter Bakker (TNT), Barbosa (Santander), Tex Cunning (Akzo Nobel), …   Hun conclusies:  de nieuwe leiders zijn veel meer dan managers die de aandeelhouders tevreden houden in functie van de volgende kwartaalcijfers. Als echte leider dien je verbonden te zijn met jezelf, dien je in contact te staan met wat je vanbinnen drijft en dien je te reflecteren over je eigen handelen. Als echte leider dien je temidden van de chaos rondom je heen, je eigen stem te kunnen horen.  Een diep zelfbewustzijn, want enkel dan maak je juiste keuzes. Dit vergt aarding, kalmte, rust.

Ook hier herken ik, tot mijn blijdschap,  waar we met onze training “Leadership From Within”  aan werken: telkens opnieuw  leren de deelnemers”de kalme kracht” op te roepen.    Alert in het moment, en tegelijkertijd rustig en met de beide voeten krachtig op de grond.  Voor sommigen is het vooral rust dat toegevoegd dient te worden, voor anderen kracht, en voor weer anderen is dat beheersing, of aandacht.  Het klinkt makkelijk: een stemming oproepen van kalme kracht.   Kan je je er iets bij voorstellen?  Hoe je van daaruit beslissingen neemt?  In interactie gaat?

Je kan dit uiteraard ook trainen zonder paarden (cfr Mindfullness).  Paarden zijn  echter bijzonder sterke katalysatoren om je hierin te trainen!  In een leerbeweging zijn het “bewegingsversnellers” omdat ze in het moment feedback geven over jouw gedrag, lichaamstaal en kernpatronen. (Vele -aanvankelijk sceptische- CEO’s en HR Directors die onze methodiek kwamen ervaren, waren na 1 sessie volledig overtuigd. Kijk maar naar onze klantportfolio: Danone, Xylos, Hewlett Packerd, Base, Puratos, BSH Siemens, …”. Het vertelt me vooral dat meer en meer bedrijven beseffen dat het opleiden van leidinggevenden ook anders kan dan via een powerpointpresentatie in een vergaderruimte met 1 oog op de blackberry. Soit.)

Dat men sceptisch is tov coaching met paarden vind ik normaal.  Wat hebben paarden in hemelsnaam te maken met leiderschap?  Het is moeilijk voor te stellen.  En toch, het is geen tita-tovenaar, het is niets spiritueels of zweverigs.  We beloven ook geen wonderen.  We geven met onze training “Leadership from Within” de kans om, dankzij de oefeningen met onze paarden, binnen in jezelf telkens opnieuw “kalme kracht” op te roepen, een “state”, een gemoedstoestand.   Je kan het vergelijken met Mindfullness, alleen dan met een wezen van 600 kilo naast jou, wat het ietske moeilijker maakt dan zittend op een matje met een rustig muziekje op de achtergrond.

Is het een training voor “softies”?  Nee dus , hoegenaamd niet.  Een wezen van 600 kilo dat onmiddellijk feedback geeft op jouw manier van zijn: bijvoorbeeld : teveel rust en te weinig kracht – je schrikt er even van  Evenzeer geeft een paard feedback op: teveel kracht en te weinig rust.  Pure reacties, paarden liegen niet.  Geen dubbele agenda’s,  dat kan een paard gewoon niet.  Feedback puur en onversneden. Dat komt soms hard binnen.   Tegelijk is een paard ook eerlijk: je krijgt onmiddellijk opnieuw een kans.  In het moment. Tot je het perfecte midden vind, de balans tussen Kalmte en Kracht. Dan aanvaardt het paard jouw leiderschap.  Is zo’n training “stress”?  Hoeft niet, ook al is het spannend;   wij zijn er ook nog , de Triangisfacilitatoren natuurlijk, die je begeleiden in het zelfbewustzijnsproces.   Want enkel contact met paarden is niet voldoende,  de coachingmethodieken en de gerichte opbouw van de training is minstens even belangrijk.  Om het even onrespectvol te zeggen,  de paarden worden ingezet “als tool”.

Als ik het werk van Jeroen Smit en van Dr Parikh bekijk en lees,  dan overvalt me weer het dankbare gevoel dat het een juiste beslissing was om Triangis op te richten.  Ik nam daarbij een groot risico: ik gaf immers mijn zekerheid die ik had op als vaste werknemer (met een veilig maandelijks inkomen gebaseerd op 17 jaar anciënniteit)!  Om wat te doen: coaching met paarden?!  Duh!?  Ik herinner me de meewarige blik van de HRM toen ik mijn ontslagbrief kwam brengen.

Als ik om me heen kijk, lees en luister, en merk dat bedrijven zoals Torfs en Colruyt, niet alleen bezig zijn met waarden, maar daarbij ook succesvol zijn ,  wanneer ik weet dat deze bedrijven aangestuurd worden door “nieuwe leiders”,  dan ben ik ervan overtuigd dat we juist zitten;  met onze methodiek met paarden helpen we mee aan de ontwikkeling van nieuw leiderschap.

Jeroen Smit stelt: Het leiderschap van vorige eeuw voldoet niet meer. Je kan jezelf de vraag stellen: “als je je laat leiden door hebzucht, machtsmisbruik of  geilheid, in hoeverre ben je dan eigenlijk wel een leider?”

Gisteren vond de eerste TRUNCH plaats:  Triangis-teammeeting met Lunch.  Erg uitgebreide lunch.   We bespraken oa het leiderschapstraject dat momenteel loopt bij Xylos.  Het is mooi te zien hoe de deelnemers belangrijke stappen zetten op het vlak van hun zelfbewustzijn, hoe ze groeien van “neurotisch leiderschap” (dwz vanuit hun eigen noden & angsten) naar “effectief leiderschap” (dwz in functie van wat hun medewerkers en van wat de organisatie nodig heeft).  We spraken ook over de volgende trainingen in april voor Base en Puratos.

Onwikkeling van nieuw leiderschap – het is een groeiproces waar onze maatschappij volop in zit.   Ik ben hoopvol, maar tegelijkertijd weer ik: “waar mensen zijn, wordt gemenscht”.  Drift, machtsmisbruik, eigenbelang, het zit ingebakken in de mens.  Maar wat ons onderscheidt van dieren:  we hebben zelfbewustzijn.  We hebben keuze.

Elke leider kan kiezen:   word ik een waardengedreven of neurotische leider?

We zijn blij en dankbaar dat Triangis leidinggevenden die ervoor kiezen om zich te ontwikkelen tot meer zelfbewustzijn en dienstbaar leiderschap kunnen helpen:  onze maatschappij heeft nood aan leiders die met hun beide voeten op de grond staan, emotioneel stabiel, in contact met zichzelf, met een veerkrachtige balans tussen ratio en gevoel, lichaam en geest.  We hebben het wel gehad met leiders die zich door een overmatig ego of onderhuidse driften laten leiden.  Leiders die hun ego zo groot laten worden dat ze alle zin voor moraliteit verliezen.  Het is tijd om dit soort leiderschap achter ons te laten.

Het is tijd voor leiders die gedreven zijn door

• persoonlijke betrokkenheid,  maturiteit & balans
• verstandige besluitvorming gebaseerd op inhoud en overzicht
• een visie gericht op het gemeenschappelijk belang op lange termijn.

Aan de ontwikkeling van dat soort leiderschap willen wij bijdragen.

Dat is wat wij aanbieden.

“Het zal wel beteren”, zegt Maria terwijl ze kordaat 2 doosjes voor zijn neus op de keukentafel legt. “Hier, pak’t u pillen!”.  Met een verontschuldigende blik op mij neemt André traag een strip uit het doosje. Maria wijst naar een foto op de muur waarop haar man trots poseert naast Koning Boudewijn. Een trouwe ambtenaar, geen dag ziek geweest, zijn werk was zijn leven.  Toen hij op de pensioensgerechtigde leeftijd kwam, kreeg hij een gouden horloge.  “En toen was het gedaan, hij bleef in zijn bed liggen. En we zijn nu 6 maanden later. “  Maria zucht.  Gelukkig heeft meneer doktoor die pillen voorgeschreven, nu zal het wel beteren. “Alez André, pakt ook uw 2de dozeke, treuzelt zo niet.”  Ik werp een vluchtige blik op de medicijnen. Seroxat (antidepressiva) en Xanax.  Maria wijst naar het laatste doosje. “Dat is tegen de zenuwen.”  De stilte verspreidt zich als gestolde radeloosheid door de kamer.

Portret 2

Linda’s gezicht vertrekt van de pijn. “Ik heb het opgezocht op internet, fybrodinges, alez iets met de spieren.”  Een jaar geleden fonkelden haar, nu ietwat doodse ogen, toen ik haar mijn nakend huwelijk aankondigde. “Onzen Dirk zal ook wel “moven” als ik hem dat vertel. We zijn al 12 jaar samen, dus het mag wel es hé” had ze gezegd en ons gesprek ging verder over bruidsjurken, tuinfeesten en getuigen.   Ze tast nu in een schuif en haalt er een pilletje uit dat ze met een slok water doorspoelt.  Ik kijk haar vragend aan.  “Dat is Xanax, dat is voor die fybrodinges zei mijn huisarts, dat kalmeert, ge gaat dat zien, sebiet is het beter.”    Ik vraag haar hoe het gaat met Dirk. Haar mond wordt een dunne streep. “och, ik zit er nie meer mee in. Als hij niet wil trouwen, tja, ik kan hem nie mé nen revolver naar het gemeentehuis sleuren hé.”  Linda werkt snel door en verandert van onderwerp. Dat het zo druk is de laatste tijd, de ze niet mag klagen, een eigen zaak is toch een risico, alez “toch in dezen tijd”.  Dat veel mensen zeggen dat ze geluk heeft, zo te kunnen werken van thuis, maar ze vergeten hoe zwaar het is. “En ik ben nie meer van de jongsten hé, 56 al,  héla da begint al hé.”   Linda is bang. Bang dat als er iets met Dirk gebeurt, zijn kinderen haar uit het huis zullen zetten, en dat ze daarmee ook haar eigen zaak kwijt is. “Dat kunnen ze hé, jaja, en dat zullen ze, dat weet ik nu al.” Zolang ze niet getrouwd zijn tenminste.  Haar ogen vullen zich met tranen en ze neemt nog een pilletje uit de schuif.  “Vandaag werken ze precies niet zo goed, de huisarts heeft gezegd dat ik dan gerust een tweede mag pakken.”  In gedachten veegt ze haar mond af met haar mouw. “Zo, nu zal het wel beteren.”

Portret 3

“Het is een brave zenne, die van u ook madam?” We kijken samen naar de twee snuffelende honden. Zoals alleen hondeneigenaars dat kunnen. Terwijl ze praat bestudeer ik haar gezicht.  Mooie vrouw, ooit geweest. Nu spat het verdriet van haar gelaat. Ze merkt dat ik het merk. Op de ongestelde vraag antwoordt ze: “Mijn man is vorig jaar gestorven, longkanker, nie proper.”  Ze kijkt wat zenuwachtig en beverig weg. “Maar ja, het leven gaat voort.” Samen kijken we naar Lola, haar cocker spaniel, die, zoals vele dieren een bliksemafleider is voor leed en rouw.   “En we worden er niet jonger op hé meisje” zegt ze zacht en Lola kwispelt terug.     “Hoe oud is uw hond madam?”  Ik zeg haar dat Charly 10,5 jaar is. Ze knikt. “Lola is al 12, ik ben 60 en binnenkort helemaal alleen.”  Ik vraag haar of ze geen kinderen heeft en ze schudt van nee.  “God heeft dat niet gewild. Het is zo en nie anders hé.Mijn huisarts zegt dat ik een depressie heb en hij wil Prozac voorschrijven.” Ze haalt haar schouders op en ik zie dat haar handen beven als ze Lola terug aanriemt.  “Maar ik wil die pillenwinkel liever niet.  Het zal zo ook wel beteren.”  Ze kijkt nog even achterom, en zegt nogmaals, alsof ze mij wil troosten: “Het zal wel beteren.” De vrouw probeert te glimlachen, wat mislukt.

Elke familie heeft zijn “vlaggen” en “riddersymbolen”.  Eigen geurmerken en territoriumafbakeningen. Kleine, zich herhalende, gemeenschappelijke geruststellingen die ons in de onderstroom van de jaren vertellen: “We zijn er nog.”

Alsmaar meer stemmen klinken dat we toe zijn aan een nieuw economisch systeem.

Heb ik u al verteld dat ik, als middelbare scholier, dol was op Grieks? Plato, Socrates, de dialectiek,  These-Antithese-Synthese (die op haar beurt weer een These is).

Elk nieuw systeem corrigeert een aantal fouten van het vorige systeem.

Elke generatie leert van de voorgaande. Ik heb geleerd van de fouten van mijn ouders. Onze kinderen leren van onze fouten. 

Zo kwam de “meritocratie” in de plaats van “ons kent ons”.  Voortaan zouden mensen worden beloond voor hun prestaties en niet meer omdat ze lid zijn van een bepaalde partij, of zoon van de baas.   Op zich een goede zaak.  Het sluit aan op ons rechtvaardigheidsgevoel.  Ik werkte met honderden bedrijven gedurende mijn carriere in de uitzendsector, en heb duizenden evaluatieformulieren, scorebladen en meetsystemen in mijn handen gehad.  Fair is fair.  Je krijgt een bonus als je de doelstelling “overklast”. Haal je gedurende een vooraf afgesproken termijn de doelstelling niet, dan nemen we afscheid van jou.

Het vergelijken van mensen op basis van KPI’s (key performance indicators, doelen in cijfers gegoten zeg maar)  kan resulteren in een karikatuur die de neoliberale maatschappij volgens Paul Verhaege is geworden.  “Een stijging van de sociale ongelijkheid, stijging van inname van antidepressiva, mentale stoornissen, tienerzwangerschappen” (in een interview met De Morgen, 17 maart)… enfin doffe ellende zeg maar.  Verhaege gaat hier en daar serieus kort door de bocht (wellicht om zijn boodschap duidelijk te laten overkomen), over de grote lijnen kan ik het wel enigszins met hem eens zijn.    

Elk nieuw systeem corrigeert de fouten van het voorgaande.

Ik zelf ben een kind van de neoliberale meritocratie.  Beide grootouders hadden een eigen zaak (een pelsenwinkel en een meubelwinkel) en gaven me al heel vroeg mee dat jezelf voor 100% inzetten bijzonder OK is.  Mijn ouders hebben op hun beurt al heel vroeg duidelijk gemaakt dat ik het op mijn eentje zou moeten zien te redden.

En dat is wat ik deed.

Mezelf doelen gesteld.  Me ingezet voor doelen van anderen. En geknokt.  Vaak gevallen. Keihard gewerkt.  Altijd gulzig geleerd.  Bijzonder weinig hulp gekregen (financieel al helemaal niet).  En ja, ik ben in die mate een kind van de hedendaagse neoliberale meritocratie dat ook ik jarenlang antidepressiva heb genomen. Gestreden zeg maar.

Doorheen al dat knokken en wroeten werd ik wel slimmer, wijzer.

Leerde ik te vertrouwen op mezelf, en heel wat later, ook te vertrouwen op anderen, en op het leven.

Dus, al bij al, ben ik tevreden dat ik, als kind van een bikkelharde meritocratie, zelf mijn weg heb moeten maken.  

Had het echter wat zachter verlopen, ik had ook blij geweest….

En dàt is misschien iets wat de volgende generatie zal bijbrengen.  Het herontdekken van waarden zoals solidariteit, verbinding, vertrouwen, de zorg voor gehandicapten (schandalige wachtlijsten en loze beloften, zie Terzake), de opwaardering van beroepen als verpleger, onderwijzer, het appreciëren van het introverte, het serene, het geduld, het rustige, … zonder te hoeven afstand doen van individuele vrijheid, ondernemerschap, het extraverte en het snelle, het genieten van het behalen van een persoonlijk doel…   We hoeven het kind niet met het badwater weg te doen.  

These-Antithese-Synthese-These-Antithese-Synthese-…

In onze genen zit gewoon de drang naar doelen en verbetering ingebakken.  En tegelijkertijd worden we, iedereen hier op aarde,  uitgedaagd om gewoon, in het hier en het nu – tevreden te zijn -  en te zorgen voor elkaar.  Om telkens meer en meer op weg te gaan, zowel individueel als met zijn allen naar …..

 BALANS

Na een intens weekend met de NLP-Practitioners rond het thema “loslaten”, kom ik mijn belofte naar de deelnemers na. Nog vervuld van trots en dankbaarheid omdat ik getuige mag zijn van hun mooie ontwikkeling doorheen het jaar, heb ik hier naast mij het resultaat van een luchtige “tussendoor”oefeningetje  dat ik, met mijn zotte kop, beloofde op dit blog te posten.  De opdracht was: “bedenk alternatieve benamingen” voor NLP (want geef toe, “neuro-linguïstisch programmeren” hebben we echt gehad.)

Dus hier komen ze…. ik weet niet of de internationale NLP-gemeenschap deze alternatieve invullingen zal aanvaarden, oordeel zelf…

NLP zou dus ook kunnen staan voor:

New Learning Positions, Now Learn to Perceive, Never Losing Pleasure (of People), Never Live without People, New Living Perception, New Living Position, Now Live in Pride

en dan in het Nederlands zou het ook kunnen staan voor:

Nieuw, Leuk en Positief, Nieuwe Levenswijze Plannen, Nog Leuke Pret, Nieuwe Liefde voor je Persoon, Nieuwe Levensvreugde Proberen, Nooit Lamlendig Performeren, Niet Laten Paaien, Nuttig People Loven,

en dan liep het wat uit de hand :

Nieuwe Lultechniek voor Professionals, Nieuwe LiefdesPil, Nooit Lichamelijke Pijn, Nuttige Lultechniek voor Professionals, Niet Lullen zonder Pointe, Niet Louter Praten, Prettig Lang Neuten, Nachtenlang Levensvreugde Plus met als klap op de vuurpijl Nieuwe Lieven Pakken.

Als u zich daarbij afvraagt wat wij zoal doen tijdens zo’n NLP-training…ik verzeker u… niets is wat het lijkt.